Giáo án Ngữ văn Lớp 8 - Tuần 9 - Năm học 2017-2018 - Trường THCS Ngô Quang Nhã

Ngày soạn: 02/10/2017
Tiết: 33
Tuần: 9
BÀI 9 :
Văn bản: HAI CÂY PHONG (tiết 1)
(Trích “Người thầy đầu tiên”)
(Ai - ma - tốp)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích.
- Sự gắn bó của người họa sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn người thầy Đuy- sen.
- Cách xây dựng mạch kể ; cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc.
2. Kĩ năng:
- Đọc – hiểu 1 văn bản có giá trị văn chương, phát hiện, phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong 1 đoạn trích tự sự.
- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích.
- GDKNS: Suy nghĩ về bài học tình yêu quê hương rút ra từ câu chuyện.
3. Thái độ:
- Luôn biết ơn những người đã nuôi nấng, dạy dỗ ta nên người.
II. Chuẩn bị:
- Thầy: GA, SGK, CKTKN.
- Trò: Soạn bài, SGK.
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định lớp (1p)
2. Kiểm tra bài cũ (6p):
- Hình tượng những người nghệ sĩ giàu tình yêu thương thể hiện ntn trong đoạn trích “Chiếc lá cuối cùng” ? 
- Hãy nêu ý nghĩa của đoạn trích ?
3. Nội dung bài mới (32p):
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung cơ bản
Hoạt động 1 (18p): Đọc-tìm hiểu chung
- Hướng dẫn và gọi HS đọc bài.
- Nhận xét cách đọc của HS.
- Giới thiệu sơ lược về tác giả?
- Kể tên các TP nổi tiếng của tg?
- Nêu vị trí của vb?
- Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích Sgk.
- Cho HS thảo luận câu 1.
- Xác định 2 mạch kể phân biệt lồng vào nhau trong VB?
- NV người kể chuyện có vị trí ntn ở từng mạch kể?
- Trong 2 mach kể, mạch kể nào quan trọng hơn? VS?
- Đọc bài theo sự hướng dẫn của gv.
- Chú ý theo dõi.
- Ai- ma- tốp (1928- 2008), là nhà văn Cư- rơ- gư- xtan, trước đây là 1 nước thuộc CHXHCN Xô Viết.
- Cây phong non trùm khăn đỏ; Người thầy đầu tiên...
- là phần đầu truyện Người thầy đầu tiên.
- Tìm hiểu Sgk.
- Thảo luận nhóm.
- Xưng “Chúng tôi”: Vào năm học cuối cùng...xa thẳm biêng biếc kia.
- Xưng “Tôi”: Đoạn đầu và cuối vb.
- Xưng “Tôi”: người họa sĩ – nhà văn.
- Xưng “Chúng tôi”: vẫn là họa sĩ, nhân danh “cả bọn con trai” khi còn đi học.
- Mạch kể xưng “tôi” vì về độ dài vb, mạch kể xưng “chúng tôi” bao bọc trong mạch kể xưng “tôi”-> “tôi” có mặt ở cả 2 mạch kể.
I. Đọc - tìm hiểu chung: 
1. Đọc:
2.Tìm hiểu chung:
 - Ai - ma - tốp (1928- 2008), là nhà văn Cư- rơ- gư - xtan.
- Trích từ tác phẩm “Người thầy đầu tiên”
Hoạt động 2 (15p): Đọc-hiểu văn bản
- Đoạn trích là bài ca về tình yêu quê hương xứ sở, bài ca về người thầy chân chính.
- Cho HS quan sát mạch kể “chúng tôi”:
-Tác giả kể sự việc gì?
- Hình ảnh nào được TG miêu tả?
- Tìm từ ngữ mà TG dùng để miêu tả vẻ đẹp hai cây phong?
- Có người nói : “TG đã vẽ bức tranh thiên nhiên băng ngôn ngữ” em có đồng ý không vì sao?
- Nghe.
- HS quan sát.
- HS trả lời.
- Hình ảnh được miêu tả: 
+ Khi ở dưới gốc cây: “Hai cây phong khổng lồ, mắt mấu, cành cao ngất, bóng râm mát rượi, nghiêng ngả đu đưa, ”
“bầy chim chim chao đi chao lại; bọn trẻ leo lên cây”
+ Khi lên trên ngọn cây: chân trời xa, thảo nguyên hoang vu, dòng sông lấp lánh, làn sương mơ hồ, ..
- Bức tranh thiên nhiên: chân trời xa thẳm, thảo nguyên hoang vu, dòng sông lấp lánh, làn sương mờ đục, chuồng ngựa của nông trang... Vẽ tranh bằng chất liệu ngôn ngữ.
II. Đọc - hiểu văn bản:
 1. Hai cây phong và những kí ức tuổi thơ :
- Năm học cuối, bọn trẻ phá tổ chim ở trên cây.
- Hai cây phong chào mời chúng.
- Hình ảnh được miêu tả: 
=> Một kỷ niệm đẹp; một bức tranh thiên nhiên được hiện lên bằng con mắt của nhà hội họa – Vẽ tranh bằng chất liệu ngôn ngữ.
 4. Củng cố (3p)
 Hình ảnh hai cây phong và những kí ức tuổi thơ được nói đến như thế nào?
5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà (3p):
 - Đọc tác phẩm “Người thầy đầu tiên”, học thuộc 1 đoạn văn viết về hai cây phong trong văn bản.
 - Chuẩn bị các câu hỏi còn lại tiết 2 học.
IV. Rút kinh nghiệm:
- Thầy:
- Trò:
Ngày soạn: 02/10/2017
Tiết: 34
Tuần: 9
BÀI 9 :
Văn bản: HAI CÂY PHONG (tiết 2)
(Trích “Người thầy đầu tiên”)
(Ai - ma - tốp)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích.
- Sự gắn bó của người họa sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn người thầy Đuy- sen.
- Cách xây dựng mạch kể ; cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc.
2. Kĩ năng:
- Đọc – hiểu 1 văn bản có giá trị văn chương, phát hiện, phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong 1 đoạn trích tự sự.
- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích.
- GDKNS : Suy nghĩ về bài học tình yêu quê hương rút ra từ câu chuyện.
3. Thái độ:
- Luôn biết ơn những người đã nuôi nấng, dạy dỗ ta nên người.
II. Chuẩn bị:
- Thầy: GA, SGK, CKTKN.
- Trò: Soạn bài, SGK.
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định lớp (1p)
2. Kiểm tra bài cũ (5p):
 Hình ảnh hai cây phong và những kí ức tuổi thơ được nói đến như thế nào?
3. Nội dung bài mới (33p):
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung cơ bản
Hoạt đông 1(33p): Đọc-hiểu văn bản
- Tình yêu quê hương của nhân vât “xưng tôi” thể hiện ở chi tiết nào?
- Nguyên nhân nào dẫn đến kỷ niệm tuổi thơ?
- Tại sao nói hai cây phong là biểu tượng của người dân trong làng?
- Cho biết nét đặc sắc nghệ thuật của vb?
-Câu chuyện có ý nghĩa như thế nào ?
- GDKNS: em rút ra bài học gì về tình yêu quê hương đất nước?
- Tình yêu quê hương:
+ Hai cây phong là ngọn hải đăng của người trong làng.
+ Muốn đứng dưới gốc hai cây phong để nghe tiếng lá reo với nhiều cung bậc khác nhau – khúc nhạc đồng quê.
“Trong làng tôi một ngọn lửa bốc cháy rừng rực”
+ Nơi ghi lại kỷ niệm tuổi thơ “ như chiếc gương thần xanh”.
- Nguyên nhân dẫn đến kỷ niệm tuổi thơ: 
Thầy Đuy –sen và cô bé An-tư-nai khoảng 40 năm về trước; Thầy gửi gắm ước mơ vào những đứa trẻ nghèo khổ trở thành người hữu ích.
- Biểu tượng hai cây phong:
+ Tiếng nói, tâm hồn riêng.
+ Thân cây nghiêng ngả lay động lá cành  tiếng ri rào theo nhiều cung bậc
+ Có khi như một làn sóng thủy triều.
+ Có khi im bặt một thoáng, cất tiếng thở dài.
+ Trước giông tố: nghiêng ngả tấm than dẻo dai  như một ngọn lửa bốc chấy rừng rực
- Lựa chọn ngôi kể, người kể tạo nên hai mạch kể lồng ghép độc đáo.
- Miêu tả bằng ngòi bút đậm chất hội họa, truyền sự rung cảm đến người đọc.
- Có nhiều liên tưởng, tưởng tượng hết sức phong phú, 
- Nêu ý nghĩa.
- Biết ơn những người đã dưỡng dục mình, có trách nhiệm với quê hương, đất nước.
II. Đọc - hiểu văn bản:
 1. Hai cây phong và những kí ức tuổi thơ .
2. Hai cây phong và thầy Đuy-sen:
- Hình ảnh 2 cây phong trong cảm nhận của người họa sĩ là biểu tượng của quê hương.
- Những KN tuổi thơ đẹp đẽ không thể nào quên.
- Lòng biết ơn người thầy Đuy-sen: người đã gieo vào tâm hồn trẻ thơ niềm tin, niềm khát khao hi vọng về 1 cuộc sống tốt đẹp.
3. Nghệ thuật: 
- Lựa chọn ngôi kể, người kể tạo nên hai mạch kể lồng ghép độc đáo.
- Miêu tả bằng ngòi bút đậm chất hội họa.
- Có nhiều liên tưởng, tưởng tượng phong phú, 
4. Ý nghĩa: 
 Hai cây phong là biểu tượng của tình yêu quê hương sâu nặng gắn liền với những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ của người họa sĩ làng Ku- ku- rêu.
4. Củng cố (3p):
 Nét đặc về nội dung và nghệ thuật của vb là gì ?
 5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà (3p):
 - Đọc tác phẩm “Người thầy đầu tiên”, học thuộc 1 đoạn văn viết về hai cây phong trong văn bản.
 - Tiết sau: Viết bài tập làm văn số 2.
IV. Rút kinh nghiệm:
- Thầy:
- Trò:
Ngày soạn: 02/10/2017
Tiết: 35,36
Tuần: 9
VIẾT BÀI VIẾT SỐ 2 
VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
 - Các yếu tố của văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
 - THGDMT: Ra đề liên quan đến môi trường.
2. Kĩ năng :
 Rèn luyện kĩ năng viết, trình bày.
3. Thái độ:
 Trung thực khi làm bài.
II. Chuẩn bị :
- Thầy: Đề, Đáp án và thang điểm, CKTKN.
- Trò: Giấy kiểm tra, xem lại bài học.
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: (không)
3. Nội dung bài mới:
 a. Ma trận đề: 
 Cấp độ
Tên chủ đề
(nội dung, chương...)
NHẬN BIẾT
THÔNG HIỂU
VẬN DỤNG
Cộng
Cấp độ thấp
Cấp độ cao
Văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.(THMTS)
(10 điểm)
1 câu/ 10 điểm
1 câu/10 điểm
Tổng số câu: 1 câu
Tổng số điểm: 10 điểm
Tỉ lệ: 100%
1 câu/10 điểm
b. Đề: 
 Đề 1: Hãy kể lại một việc làm tốt của em nhằm góp phần bảo vệ môi trường xung quanh.
 Đề 2: Hãy kể lại một buổi lao động của lớp em nhằm góp phần giữ gìn vệ sinh trường học (xanh - sạch - đẹp).
c. Hướng dẫn chấm : 
* Về hình thức:
- Viết được một bài văn hoàn chỉnh có bố cục ba phần (Mở bài, thân bài, kết bài). 
- Có cách trình bày mạch lạc, rõ ràng, chữ viết sạch, đẹp, không mắt lỗi, sai lỗi chính tả.
- Biết cách vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong khi viết bài văn tự sự.
* Về nội dung:
Đề 1:
a. Mở bài
Giới thiệu câu chuyện mà em định kể.
b. Thân bài
- Tự sự: Kể về những sự việc đã xảy ra, có sự việc và nhân vật. Câu chuyện ấy đúng là là một việc làm tốt nhằm góp phần bảo vệ môi trường. (Có thể là những chuyện xảy ra ở nhà, ở trường hoặc ở xung quanh).
- Miêu tả: Tả cảnh, việc làm ... => Câu chuyện thêm sinh động.
- Biểu cảm: Tình cảm, suy nghĩ và thái độ của em với việc làm đó.
c. Kết bài
Cảm xúc của bản thân về việc làm tốt mà em vừa kể.
Đề 2: 
 * Mở bài: Giới thiệu về buổi lao động của lớp em, cảm xúc chung.
 * Thân bài: Đảm bảo các ý sau 
 - Nêu lí do, Thời gian, hoàn cảnh diễn ra.
 - Nguyên nhân, diễn biến, hoàn cảnh, kết quả.
 - Ấn tượng của em về buổi lao động đó. Nêu cảm xúc xen kẽ vào bài viết.
 - Suy nghĩ tình cảm của em sau buổi lao động .
 - Lời nói cử chỉ của thầy cô giáo, bạn bè.
 - Thái độ của em và các bạn khi tham gia buổi lđ đó.
* Kết bài: 
 Kết thúc câu chuyện và cảm nghĩ của bản thân.
d. Thang điểm:
- Điểm 9 - 10: Đạt được hoàn toàn các yêu cầu trên cả về hình thức cũng như nội dung. (Tùy thuộc vào cách trình bày và chữ viết để cho điểm cụ thể).
- Điểm 7 - 8: Đạt được các yêu cầu về hình thức, tuy nhiên còn một số sai sót về lỗi chính tả, hoặc lỗi câu. Việc kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm còn chưa thuần thục, mang tính chất gượng ép, đạt được 2/3 nội dung yêu cầu.
- Điểm 5 - 6: Hình thức viết còn chưa rõ ràng, rành mạch, một số lỗi câu hoặc lối chính tả. Các yếu tố miêu tả và biểu cảm còn rời rạc, chưa có sự liên kết chặt chẽ với yếu tố tự sự. Nội dung đạt được một nửa theo yêu cầu.
- Điểm 3 - 4: Văn viết còn lủng củng, nội dung sơ sài, các yếu tố miêu tả và biểu cảm còn ít, chưa rõ ràng.
- Điểm 0 - 2: Viết lung tung, không bám sát yêu cầu hoặc bỏ giấy trắng.
- Xem lại cách làm bài văn tự sự kết hợp với yế tố miêu tả và biểu cảm.
 4. Củng cố:
 Xem lại cách làm bài văn tự sự kết hợp với yế tố miêu tả và biểu cảm.
5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà: 
 Soạn bài: Nói quá.
IV. Rút kinh nghiệm:
- Thầy:..
- Trò:.
 Kí duyệt tuần 9, ngày 
Tổ phó
Trịnh Mỹ Hằng