Giáo án Ngữ văn Lớp 8 - Tuần 29 - Năm học 2017-2018 - Trường THCS Ngô Quang Nhã

Ngày soạn: 6/3/2018
Tiết: 22
Tuần: 29
ÔN TẬP VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
I. Mục tiêu. 
- Củng cố kiến thức về luận điểm và hệ thống luận điểm trong bài văn NL.
- Nâng cao một bước kĩ năng đọc – hiểu văn bản NL và tạo lập VB NL.
1. Kiến thức
- Khái niệm luận điểm.
- Quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận, quan hệ giữa các luận điểm trong một bài văn nghị luận.
2. Kĩ năng
- Tìm hiểu, nhận biết, phân tích luận điểm.
- Sắp xếp các luận điểm trong bài văn nghị luận.
3. Thái độ
 Giáo dục ý thức trình bày luận điểm trong khi viết phải rõ rang tránh nhầm lẫn.
II. Chuẩn bị.
- Thầy: Soạn giáo án, CKTKN
- Trò: SGK, soạn bài.
III. Các bước lên lớp.
1. Ổn định lớp: (1p)
2. Kiểm tra bài cũ: (3p)
Kiểm tra vở của HS.
3. Nội dung bài mới: (35p)
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung cơ bản
Hoạt động 1(15p): Ôn tập lí thuyết
- Thế nào là luận điểm?
- Luận điểm phải đáp ứng yêu cầu gì?
- Thế nào là luận cứ?
- Lập luận là gì?
 - Luận điểm là những tư tưởng, quan điểm, chủ trương cơ bản mà người viết(nói) nêu ra trong bài văn nghị luận
- LĐ cần phải chính xác, rõ ràng, phù hợp với yêu cầu giải quyết vđ và đủ để làm sáng tỏ vđ.
+ Trong bài văn NL, LĐ là một hệ thống: LĐ chính và LĐ phụ.
+ Các LĐ vừa lk chặt chẽ vừa có sự phân biệt với nhau.
- Là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm. Luận cứ phải thật chặt, đúng đắn, tiêu biểu thì mới khiến cho luận điểm thuyết phục.
- Là cách nêu luận cứ để dẫn dắt đến luận điểm.
I. Ôn tập lí thuyết
- Luận điểm
- Luận cứ.
- Lập luận.
Hoạt động 2 (20p): Luyện tập
- Xác định đoạn văn trình bày luận điểm trong câu chủ đề:
a. Tiếng việt có những đặt sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay. Nói thế có nghĩa là nói rằng: Tiếng Việt là một thứ tiếng hài hòa về âm hưởng, thanh điệu mà cũng rất tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu. Nói thế cũng có nghĩa là nói rằng: Tiếng Việt có đầy đủ khả năng để diễn đạt tình cảm, tư tưởng của người Việt Nam và để thỏa mãn cho yêu cầu của đời sống văn hóa nước nhà qua các thời kì lịch sử.
b. Tuổi thanh xuân có nghĩa là gì? có người nói: Hoa đẹp hiếm khi thấy, tuổi xuân không dài mấy..Bởi vậy, tuổi thanh xuân thực sự phải có nghĩa là: tỏa sáng nhiều hơn, tỏa nhiệt mạnh hơn để cống hiến càng nhiều cho tổ quốc, cho nhân loại.
- Tìm các luận cứ cần thiết, tổ chức thiết lập theo một trật tự hợp lí làm nổi bật luận điểm. Tìm luận điểm và luận cứ trong bài?
Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm. Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương. Người nghe thấy cả những điều không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng” trên “cánh buồm giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến rũ con đường quê nho nhỏ. Thơ Tế Hanh đưa ta vào một thế giới thật gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ, cái thế giới nhưng tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh vật: sự mỏi mệt say sưa của on thuyền lúc trở về bến, nỗi khổ đau chất chứa trên toa tàu nặng trĩu những buồn vui, sầu tủi của một con đường.
- Em nhận xét về cách lập luận đoạn văn trên?
- Đây là đoạn văn diễn dịch, câu chủ đề đứng ở đầu đoạn: Tiếng việt có những đặt sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.
- Đây là đoạn văn quy nạp, câu chủ đề ở cuối đoạn: tuổi thanh xuân thực sự phải có nghĩa là: tỏa sáng nhiều hơn, tỏa nhiệt mạnh hơn để cống hiến càng nhiều cho tổ quốc, cho nhân loại.
- Luận điểm: Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm.
- Luận điểm ấy bao gồm 2 luận cứ:
+ Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương.
+ Thơ Tế Hanh đưa ta vào một thế giới thật gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ.
- Các luận cứ được xếp đặt theo trình tự tăng tiến, luận cứ sau để biểu hiện mức độ tinh tế cao hơn luận điểm trước.
II. Luyện tập
Bài 1: Trình bày luận điểm
a. Đây là đoạn văn diễn dịch, câu chủ đề đứng ở đầu đoạn: Tiếng việt có những đặt sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.
b. Đây là đoạn văn quy nạp, câu chủ đề ở cuối đoạn: tuổi thanh xuân thực sự phải có nghĩa là: tỏa sáng nhiều hơn, tỏa nhiệt mạnh hơn để cống hiến càng nhiều cho tổ quốc, cho nhân loại.
Bài 2: Xác định luận điểm và luận cứ trong đoạn:
- Luận điểm: Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm.
- Luận điểm ấy bao gồm 2 luận cứ:
+ Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương.
+ Thơ Tế Hanh đưa ta vào một thế giới thật gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ.
-> Các luận cứ được xếp đặt theo trình tự tăng tiến, luận cứ sau để biểu hiện mức độ tinh tế cao hơn luận điểm trước.
4. Củng cố: (3p)
- Luận điểm là gì ? 
- Trong các luận điểm đó cần có những mối quan hệ nào?
5. Hướng dẫn học sinh tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà: (3p)
- Sưu tầm một số bài văn nghị luận xã hội, nghị luận văn học để nhận biết, phân ích luận điểm. 
- Học thuộc ghi nhớ.
- Viết đoạn văn trình bày luận điểm 1 trong bài 2.
IV. Rút kinh nghiệm
 - Thầy:
- Trò:
Kí duyệt tuần 29, ngày
Tổ phó
Trịnh Mỹ Hằng